PARIBAHASA JEUNG BABASAAN ( MATERI KELAS XI )

Babasan jeung paribasa salah sahiji karya para karuhun jeung bujangga Sunda nu mibanda sistem ajeninajen  aktual tur relevan sarta teu laas ku kamajuan jaman.  Paribasa jeung babasan ditilik tina tingkatan budaya kaasup kana tingkat karsa, anu eusina ngandung rupa-rupa maksud enggoning ngahontal kadamean, katengtreman, kaadilan, panyalindungan dina nyorang parobahan budaya ti mangsa ka mangsa. Nilik kana eusina bisa dibagi jadi tilu kelompok, nyaéta wawaran luang, pangjurung laku hade, jeung panyaram lampah salah. 

Paribasa wawaran luang eusina ngandung maksud pikeun jadi picontoeun atawa pieunteungeun.  Picontoeun gambaran laku hadé sangkan jadi tuladeun milampah kahadéan, sedengkeun pieunteungeun mah jadi gambaran laku goréng atawa lampah salah sangkan ulah diturutan. Geura ieu contona di handap.

Wawaran luang: 

1) Uyah mah tara téés ka luhur 

Hartina: Tabiat nu jadi anak moal pati jauh jeung tabiat kolotna 

2) Uncal tara ridueun ku tanduk

Hartina: boga élmu pangaweruh mah moal hésé mamawa

3) Wiwirang dikolongcatang nya gede nya panjang

Hartina: ngalaman hiji kajadian anu matak pikaéraeun

4) Umur gagaduhan, banda sasampiran

Hartina: Umur jeung harta banda hakékatna milik Allah Swt.

5) Ungguh baléwatangan

Hartina: dibawa ka pangadilan

Panyaram lampah salah:

6) Ulah unggut kalinduan, ulah gedag kaanginan

Hartina: ulah sieun, kudu gedé kawani

7) Ulah koméok méméh dipacok

Hartina: ulah waka nyebut teu sanggup saacan dicoba

8) Ulah incah balilahan

Hartina: ulah rék ninggalkeun tapi kudu tetep satia

9) Ulah nyeungceurikan upih ragrag

Hartina: Ulah popoyok ka jalma nu geus kolot sabab urang gé bakal ngalaman

10) Ulah cara ka kembang malati kudu cara ka picung

Hartina: ulah babari bosenan, tapi kudu satia salilana

Pangjurung laku hadé

11) Kudu bisa ngeureut pakeun

Hartina: Kudu bisa ngajeujeuhkeun rejeki, kudu sina mahi

12) Kudu boga pikir rangkepan

Hartina: Ulah sabongbrong, kudu aya rasa curiga.

13) Kudu hadé gogod hadé tagog

Hartina: Hadé basa jeung hadé tingkah lakuna.

14) Kudu nepi méméh indit

Hartina: Kudu direncanakan kalawan asak

15) Kudu bisa kabula kabalé

Hartina: Kudu bisa mawa awak

Sumber :Pamekar Diajar  BASA SUNDA Pikeun Murid SMA/SMK/MA/MAK Kelas XI